است ، متعلق بعهد خسرو اول است . قطعات مزبور ، كه از روى متن سريانى ترجمه شده ، براى مطالعهء زبان و خط پهلوى اهميت بسيار دارد « 1 » . يك نفر عيسوى موسوم به پولوس پرسا « 2 » ، كه ظاهرا همان شخصى است ، كه در زمان جاثليقى يوسف جانشين ماربها « 3 » ، مطران نصيبين بود ، مختصرى از منطق ارسطو را براى شاه به زبان سريانى ترجمه كرده و عقايد مختلفى را ، كه راجع به خدا و عالم هست ، بطريق ذيل بيان نموده است « 4 » ؛ « بعضى بيك خدا قائلند ، و برخى بخدايان بسيار عقيده دارند . جماعتى گويند خدا صفات متضاد دارد ، و برخى منكر آن صفات در خدا هستند . جمعى معتقدند كه ، خدا بر همه چيز قادر است ، و گروهى انكار مىكنند ، كه بر همه چيز باشد . جماعتى گويند دنيا و ما فيها را او آفريده ، و بعضى انكار ميكنند ، كه او خالق تمام چيزها باشد . برخى معتقد بحدوث ؟ و گروهى معتقد بقدم عالمند . . . » بعقيدهء كازارتلى نويسندهء شرح فوق عقايد جاريهء ايرانيان عهد خود را ذكر كرده است . على اى حال ، همينقدر ، كه در كتابى كه مخصوص مطالعه خسرو بود ، پولوس اين قبيل مسائل را آورده ، و مطالب ديگر راجع بآراء فلاسفه بر آن

--> ( 1 ) - ر ك آندرآس ، گزارش اجلاسات آكادمى علوم پروس ، 1910 ، ص 869 و بعد پس از مرگ آندرآس قطعات مزامپررا بار K . Barr ( گزارش آكادمى پروس ، 1933 ) بچاپ ( 2 ) - Paulus Persa ( 3 ) - Mercati , Per la vita e gli scristi di Paolo il persiano , Rome ; 1899 ر ك لابور ، ص 166 . ( 4 ) - لاندر ، روايات سريانى Land , Anecdote Syriaca ، ج 4 ، ص 3 - 2 از ترجمه لاتين ؛ كازارتلى ، فلسفه دينى مزديسنان در زمان ساسانيان - La philosophie religieuse du mazdeisme , sousles Sassanides . ص 1 . كروس P'Kraus ، مجله مطالعات شرقى ، ج 14 ( 1933 ) ، ص 17 و بعد ميتوان تصور كرد ، كه خسرو اول به زبان سريانى آشنا بوده باشد .